Ìsili

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.


Ìsili
Isili-Stemma.png
Nùmene ufitziale: Isili
Istadu: Itàlia
Regione: Sardigna
Provìntzia: Casteddu (CA)
Ladiore: 39°44′29″ Nord
Longhiore: 9°6′34″ Est
Artiore: 525 m. subra su mare
Tirada: 67,93 km²
Populatzione:
3.080
45,34 biv./km²
Apendìtzios:
Comunes lacanantes: Biddanoa Tulu, Gèsturi (VS), Làcana (OR), Nuragus, Nuradda, Nurri, Serri, Xrexei
Còdighe postale: 08033
Prefissu telefònicu: 0782
Còdighe istat: 092114
Còdighe catastale: E336
Bividores: Isilesus
Patronu:
 - Santu
 - Die

Santu Sadurru
30 Santugaine
Giassu web: [1]


Ìsili est unu comunu de sa Provìntzia de Casteddu, seu de sa Comunidade Montana de su Sarcidanu e de sa Barbàgia de Seulu.

Cuntènnidu

[acontza] Istoria

Su nòmene Isili parit benire dae Ilienses, antiga populatzioni ca secondu su romanu Pausania (bivviu ne is annus accanta de 110-180 d.C.) si fiat posta in Sardigna a pustis de sa distrutzioni de s'antiga tzitade de Troia. Su territoriu est istetiu bividu giai de su Neoliticu, comenti testimonianant medas insediamentus e medas domus de janas, a sighiri colonizzadu da is romanus, is cali dianta pigadu a is cartaginesus in su II d.C. Importantis insediamentus romanus funt presenti in sa zona a lacana cun Nuradda, innue dui fiat s'antiga Bidda Beccia, e a lacanas cun Nurri e Serri, in "Baraci" innue dui fiat su brugu de Biora. In epoca medievale Isili fiat parte de su giudicadu de Arborea. Cun sa nascita de su Ducato de Mandas, in su 1614, fiat intradu ne is propietadis de don Pedro Maza de Carroz Ladron, sighendi a fai parti de is territorius de su ducato fintzas a sa fini de su feudalesimu avennia cun is Savoia in su 1843. S'8 de Nadale 1821 Isili divéntat seu provintziale, con d'una populatzioni de unas cincuanta mila bividores distribuidus in cincuantunu comunes. In su 1859 sa Provintzia de Isili est istetia isperdia e sa bidda fiat intrada in cussa de Casteddu fintzas a su 1929, passendi a pustis a sa Provìntzia de Nùgoro aub'est abarrada fintzas a su Maju 2005, candu est torrada a fai parti de sa provìntzia de Casteddu a pustis de sa nascita de is cuatru noas provìntzias.


[acontza] Territoriu

S'isuledda a mesu de su lagu Santu Bustianu
Territoriu de Ìsili (in arrubiu) aintru de sa Provìntzia de Casteddu

Isili est positzionadu a is peis de unu artipranu, a s'estremidade de sa provìntzia de Casteddu e a lacana cun is provìntzias de Nùgoro e de su Campidanu de Mesu. Su sartu est prenu de baccus e coddus, sa terra est fertili gratzias a is medas flumineddus e arrius, est coltivada in grandu parti a trigu, orgiu, avena e bellos erbaios de foraggiu. Isili est famada pro sa produtzioni ortalitzia poita due faede bene sa tamata, su pisu, sa patata, sa crucuriga, s'aeda, sa latuca, su pedringianu, s'appiu, e in misura prus pitìa sa sìndria e su melòne. S'àcua soberante est arrabatzada in sa diga Is Borrocus, ca arribbidat s'arriu Mannu e formada aici su lagu artifitziali de Santu Bustianu. Su lagu pigat su nòmene dae sa cresia posta in pitzus de s'isuledda ca s'est formada a su tzentru de su paule.


[acontza] Curtura

A Isili dui est sa traditzione de su traballu de s'arramini, de s'oru e de sa tessidura antiga. Pagus abitantis fueddant un dialetu de is zingarus, nadu Arromanisca.


[acontza] Evolutzione demografica

Bividores censitos


[acontza] Amministratzioni comunali

  • Sindigu: Salvatore Pala
  • Elettu su: 30/05/2006
  • Partidu: L'Unione
  • Telefonu Comunu: 0782 802013


[acontza] Ligas de foras


Ainas personales