Donnie Darko

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.

Donnie Darko est su film de cummentzu de Richard Kelly, iscritu e produciu in su 2001 e torradu a trasmitiri in su 2004 ne sos cinemas in sa versione director’s cut prus longa de 20 minutos.

Custa “renaschida” est deppia a su supportu mannu cae sos fans di ant donadu, po sas calles su film est unu cult, gratzias a sa ammistura de esoterismu e fantascientzia, mancai sos guadangios me sos box-office furiant, a sos tempos de sa prima bessida, bascius medas (517.375 de dollarus), cosa custa ca no si torrat a presentare candu su film bessit po sa segunda borta tenendi successu meda.

Su film est abbarrau ineditu in Sardigna e in Italia me su 2001, ma a pustis de sa presentazione comente film a foras de concursu de sa 61° mustra internatzionale de s’arte cinematogràfica de Venezia de su 2004 e de sa bessida me sos Istados Unidos D'America in sa versione director’s cut, s’opera de Kelly est arribada puru me sos cinemas nostros.

A pustis, in su Nadale de su 2005, est istetia pubricada sa versione director’s cut in dvd po sa Sardigna e s’Itàlia.

Cuntènnidu

[acontza] Sa Trama

« 28 dies, 6 oras, 42 minutos e 12 secundos, eccus candho su mundu at a spacciai! »


Custa est sa spantosa predizione ca benit donada a su spetadori a su cummentzu de su film. Est sa note de su 2 de Sanatine 1998, sa tellevisione trasmitit sos cunfrontus aroru de de Gorge W. Bush e Michael Dukakis. Elizabeth, sa filla majore, est torrendi a domo, candu s’esistentzia de sa genia Darko benit sciusciada de s’arruta de unu motore in sa stanza de letu de Donnie. Donnie no est me sa sua stanza de letu: a pustis de unu viaggiu me su istadu de sonnambulismu, si agatat in unu campu de golf de Middlesex, in Virginia, e benit iscidadu de dusu giocadores. Donnie si agatat una stranza sequentzia de numeros me su bratzu: "28:06:42:12".

Donnie Darko (Jake Gyllenhaal) est unu giovanu cae tenit sos problemas de s’etade: unu liceale maturu, intelligenti, bonu cun chine si agatat disagiau, ma no est bidu beni meda de sos suos fedalis. Donni est schizofrenicu, pigat meixinas po sa mobadiesa e parit serrau me su propriu mundu; Parit bivirer in d’unu sato depressivu cae di fait passare sa vida cun stanchesa chenze cumprendere ita est sa vida, tenendi certus cun chini, cun falsidade e bigotismu, di bolit donare una visione de sa vida prexiada e chenzie strobusu. Sa genia Darko est unu claru esempiu de sa middle-class americana: Eddie, unu babbu repubblicanu cae tenit chistionis ideologicas impare a sa filla majore; Elizabeth, accanta a su college, de ideasa progressistas e anticonfurmistas; Rose, una mama premurosa, istudiada e chenzie bigotismos ma prena de sensus de crupa po no arrennescere a comprendere su fillu Donnie; e Samatha, ca faede parte de su atòbiu de ballu Sparkle Motion.

Donnie torrat a domu cun s’accuglientzia de sa genia sua, prexiada de torrare a du bire in sallude e bivu, cando benit a isciri de essi fuìu a sa morti po s’arruta de su chelu de unu motori de unu Boeing, de sa calle sos ispetores de sa FAA non scint de innui siat arruta, poite no arresultada nisciunu motori istaccau de sos aereos a su momentu de s’incidenti.

Sa vida torrat a cummentzare, ma de custu momentu unu cantu de eventos si anta ad affaciai me sa vida de Donnie andende a formai una catena de eventos correlados cae, pranu pranu po su protagonista anta a perdi su ellementu de casuallidade. Torradu a s’iscola, mancai siat po totus su picciocu cae at “frigau sa morte”, no at a tenni bonas novas me s’immagini sua; me su tempu de una chistione in classe impitzus de su contu “The destructors” de Graham Greene, una noba picciona, Gretchen ROSS (Jena Malone), brintat in sa classi e, a pustis de su cumbidu de sa professoressa de si setzi accanta de su picciocu prus bellixeddu, accabbada accanta de Donnie.

A pustis de is letziones, in sa macchina impare a su babbu, at a mancai a s’urtimu momentu de stumbai “Nannai Morte”, una beccia chi passat sas suas giornadas assola e fadende arante e a palas aroru de sa domu e sa cascita de sas literas, sempre sbuida. Donnie circat de chistionai impare a issa, ma Nannai Morte di at a nai una spantosa sententzia a s’origa: “Donnia criatura in sa terra est sola cando si moridi”. Custa frasi tenit significau meda me sa arrexoni strobbada de su picciocu, cae me su fratempus, at a narare a sa psicanalista de at connotu unu amigu immaginariu nou, Frank ( James Duval). Frank arribat me sos bisos de Donnie astuta de sas vestes de unu conillu niedhu mannu, de forma umana e de aspetu dimoniacu; Fiat issu chi du salvaiada sa noti de s’arruta de su motori, traghendiddu me su sonnu a su campu de golf po di nait sa accabhada de su mundu, e a pustis a di nai de affungai s’iscola.

[acontza] Su 6 de Santaine

Donnie si bidit cun is amigus e benit a isciri de sa serrada de s’iscola po cruppa de unu chantu de atos vandalicos cae da anti fata diventare inagibile; torrendi a domu sua bidit Gretchen strobbada de dusu malarionis, cae gratzias a s’interventu cosa sua accabanta cun su strobbu. Accumpangendidha a domu sua, at a iscoprire de tenniri unu feeling impare a issa, cae du at a portare a de cherere de essere sa picciona sua. In su tempus de is atividades extrascolasticas, sa professoressa de ginnastica, cae sustenit sos inditos bigotos e demagogicos de su motivatori Jim Cunningham, cicada de fare impare a sos iscolaros unu traballu tzerriau “sa linea de sa vida”, me sa cale sos istudedentes deppinti donai giuditziu de spantu o amore in d’una precisa situazioni. Donnie depit circare de donai giuditziu in d’una situatzione innui unu picciocu agatat unu borsellinu e si tenit su dinai, e esprimit s’impossibillidade logica de fai brintare sa situatzione in d’unu schema aici cirdinu chenzie pigai in consideru totas is emotziones umanas. In custa manera sa professoressa e Donnie tenint unu certu ca at a portare su picciocu a una sospensione de is atividades extrascolasticas.

[acontza] Su 10 de Santaine

Crescit su interessu de Donnie po s’accennu de Frank a sos viaggios in su tempu, e chistiona impare a su professori de fisica de sos wormwholes e sos viaggios temporales. Su professori, prexiau meda de su interessu de Donnie po s’argumentu, di faidi a scusi s’arregallu de unu libru nomenadu “Sa filosofia de sos viaggios me su tempu”, iscritu de Roberta Sparrow, alias “Nannai Morti”, a pustis de ai lassau sas mongias e donau letziones me sa matessi iscola de Donnie. In su fratempus cae Donnie ligit su libru bidit sas primas coincidentzias: penzat cae Frank di di aidi nomenau sos vaggios in su tempu po benire a cunoscientzia de su libru e de sa sua iscritora, e sa frasi de Nannai Morti pigat po issu unu significadu particolare, cae du portat a cunsideru ca totu me sa vida, sa circada de su significadu cosa sua puru, perdit de sensu chi a sa fini unu omne morit assolu. Su strobbu psicologicu crescit: impare a sas visiones de Frank, Donnie cummentzat a bire prietziones chenzie cabori tzerriasu whormeholes bessire de sa piturra de sa gente e ndi fai prima de issos sos movimentos, cumente chi podiant essi traciasa de sa realtade spatzio-tempus giai prestabilidos, e sighendi cussu de cosa sua agatat una pistola inboddicada me su armadio de su babbu.

[acontza] Su 18 de Santaine

A s’iscola de Donnie, Jim Cunningham (Patrick Swayze) tenit unu seminariu po donai letzionis a sos picciocus po stesinai sa timoria e sos vitzios de sa vida . Cunningham parit unu oratori bonu ca arrennescit a cunvintzere sa gente de sa bontade de sos insegnamentos suos fadendi leba impiztus a contus cundiusu de bigotismu e demagogia; Donnie intervenit innantes a totus provochendi Cunningham e donendindi de s’Anticristu, e a pustis benit stesiau de s’aula.

Ligendi melus su libru de Roberta Sparrow, Donnie si accatat cae totas sas suas visiones doi sunt scritas me in suas patzinas e si cunvincit de bivere de protagonista in d’unu destinu imminenti. In su fratempus su rapportu cun Gretchen crescit, e in su tempus cae si accatant a su cinema, torrada a cumparrire Frank cae di narat de abruxiare sa domo de Cunningham, in su fratempus cae totus sunt a unu ispetaculu de Iscola. Una borta cae su fogu est istudhau si mustrat su latu niedhu de Jim Cunningham, cun s’iscoperta de una stanza cuada fata po girare videusu pedopornograficusu po su tziru de pedofilusu de sa calle fadiat parte.

[acontza] Su 24 de Santaine

A pustis de s’arrestu de Cunningham, sa professoressa cae du sustenit si fadet meri de su cumitau de difesa, cae però non di donat s’ocasione po accumpangiare sas Sparkle Motion a Los Angeles.

Sa professoressa de literas, in su fratempus, benit licentziada, ma prima de s’indandare chistiona impare a Donnie, su iscolaru chi reputat mellus in sa classi, e di iscrire in sa lavagna su nomene de cussu cae segundu issa est sa paraula prus bella de totu sa limba ingresa: Cellardoor (enna de su magasinu).

[acontza] Su 29 de Santaine

A sa Sorri de Donnie, Elizabeth, di benit communicada s’amissione a s’universidade de Harvard, e impare a su fradi decidit de fai festa, tenendi contu cae sos pearentes non sunt in domu propriu me sa die de halloween.

In su tempus de sa festa, arribat sa piccioca de Donnie, aribada po tenni cunfortu a pustis de ai agatadu sa domu sciusciada e sa mama sparessia; Gretchen narat a Donnie sas timorias suas e d’accabhant a fai s’amori. A s’accabhu Donnie tenit s’impressione de no essi prus assolu, e po unu momentu totas sas suas timorias parino isparessias; ma a su arribu de su 30 de Santaine, torrant ss sus visiones. Siguru de una noba premonizione, si cunvincit cae sa fini de su mundu est arribada, e pighendi s’urtima citazione de s professoressa cummente a urtimu inditu, currit cun sa picciona e sos amigus in sa domo de Nannai Morte, credendi de accatai in su magasinu de cosa sua sa crae po salvare su mundu. Brintendi me su magasinu impare a Gretchen aidi ad agatare sceti sos duoso malarionis cae d’ianta donadu strobhu, in su empus de su certu contra de issos arribat una macchina, cae po no pinnigare Nannai Morte, aidi a istreccare Gretchen. Su meri de sa macchina bessit po bire sa situazione, est Frank cae benit bocciu de Donnie, scunvoltu de sa boccidura de sa piccioca, cun unu corpu de pistola. Torrendi portare su corpu de Gretchen, Donnie aidi a bire unu spantosu muntruaxiu de nues niedhas in su chelu de sa tzitade, bistas de Donnie cummente manfestatziones fisicas de sos Whormwholes. In su Fratempus de s’ala de s’areo pigau de sa mama e sa sorri de Donnie, si staccat unu motori cae aidi ad accabhai impitzus de de sa domu sua boccendiddu in su letu cosa sua sa noti de su 2 de Santaine 1988.

Donnie Darko est, in realtade, mortu in su mundu reali su 2 de Santaine de su 1988, ma tota sa gente ca aide passau sas 28 dies tenit sa cunsapevolentzia inconscia de ai bividu cussas dies in su “universu tangenti”.


[acontza] Su Sequel

De su mesi de Maju de su 2008 funt bessias boghes secundu sa calle doi siat sa possibilidade de unu sequel de su film, su nomine possibili est S. Darko. Sa regia depit essere de Chris Fisher e sos traballos depint cummentzare su 18 de Maju.


[acontza] Sa colonna sonora

Importante meda po s’andamentu e sas atmosferas de su film est sa colonna sonora, aroru de pop e new wave de sos annos ’80. Agatausu dunquas gruppus de importu meda cummente Joy Division, Tears for fears, Duran Duran, Echo and the Bunnyman e sa cover de su classicu de sos Tears for Fears “Mad World” torrada a fai de su cantautori Gary Jules.

Custas sunt sas cantzones de sos artistas:

S’arrestu de sa colonna sonora est de generi "ambient", de sos tonos iscuros, funt stetias fatas de Michael Andrews e donant supportu a sas scenas prus oniricas.


[acontza] Ligas de foras

Ainas personales