Giovanni Maria Angioy

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.

(Reindiritzadu dae Giomaria Angioi)


Juanne Maria Angioy o Giovanni Maria Angioy, nàschidu in Bono in su 1751, est istadu unu politicu e patriotu sardu.

Pintura de Giovai Maria Angioy

At ghiadu sos motos rivolutzionàrios sardos cuntra a su feudalesimu, e a pustis de su degogliu de su moimentu est istadu custrintu a s'esiliu, in Frantza inue est mortu, in sa tzitade de Parigi, in su 1808.

Sa Vida Juanne Maria Angioy nascit a Bono. Su babbu e sa mamma fianta de sa burghesia de sa bidda. Issos moriant candu Juanne fiat minoreddu, ma is parentis de Juanne ianta assegurau una edicatzioni po Angioy. Issu iat istudiau a Thathari e apustis de s'universitadi fiat diventau unu professori in sa facultadi de lei a Casteddu candu fiat giovanu mera. Apustis, Angioy fiat diventau unu avocau e a sa fini du iat fattu giugi de sa Reale Udienza. Sa Reale Udeinza fiat una istitutzioni chi teniat su poderi de sa justissia e de esecutivu. Angioy fiat unu bonu imprenditori puru. Issu iat criau una frabbica de berritas e iat isperimentau tzertus cultivus de cotoni. In sa vida sua iat ammuntonau unu patrimoniu mannu chi issu curat cun giuditziu. Angioy leat dinai a prestitu, ma issu fiat puru generosu: issu iat donau una arrenda a calincunu predi chi teniat bisongiu.

Sa Sarda Rivolutzioni Sa Sarda Rivolutzioni est su periodu revolutzinariu sardu de s'annu 1793 a s'annu 1796. In qustu periodu is sardus incomintzat una lotta contra a su feudalesimu in Sardinia e pro su diritu de governai in sa patria issoro. Angioy fut un'omini de grandu importu in custu periodu. Ainnantis de sa Rivolutzioni, ci fiat stetia un'arrumpellamentu in Thathari in su 1780. Mancai una de is allegas de custu arrumpellamentu fiat sa mancantzia de trigu in sa bidda, s'arrumpellamentu teniat allegas politicas puru e fiat causau da su scuntentu cun sa corrutzioni e su malu guvernu de is piemontesus. Carchi annu ainnanti de su 1780 is Thatharesus ianta iscriu a su rei po denuntziai sa corrutzioni e su disputismu de su guvernadori piemontesu Tondut e sa mulleri, e su rei iat mandau calincunu funtzionariu a fai unu perrogu. Is funtzionarius de su rei iat confirmau sa corrutzioni e disputismu de is Tondut, ma iat carriau sa nexi a sa mulleri de Tondut po no donau barrancu a sa carica isituzionali de su guvernadori. Sa Rivolutzioni iat iniziau apustis de sa invasioni de is Frantzesus in su 1793. Is Frantzesus bolianta concuistai sa Sardigna poita s'isula fiat importanti po su controllu de su Mediterraneu. Carchi bastimentu francesu iat bombardau Casteddu e trumas de sordaus francesus iant sbarcau in su Poettu de Quartu. In su matessi tempu, Napoleone Bonaparte iat leau voluntarius corsus po attaccai s'isula de Santu Stevini. Is piemontesus no fianta capassus de defendi sa Sardigna poita fianta impiciaus cun sa defensa de su Piemonte. Intzandus, sa nobbilesa e sa burghesia de Sardignia si fianta ordingiausu po apariciai unu esercitu po sa defensa de sa Sardigna. Mera nobilis e burghesus iata donau mera dinai po apariciai is truppas, finzas Angioy e tottu iat donau dinai, mancai no mera cunsederendi sa richesa de issu.

Ainas personales