Irlanda
Articulu in LSC
Irlanda (Èire in irlandesu) est un'ìsula europeana de s'Atlanticu de Susu, chi format impare a sa Britannia Manna, Man e àteras ìsulas, s'artzipelagu de is Ìsulas Britannicas. Politicamente s'agatat pratzìda peri sa Repùblica de Irlanda, istadu de s'Unione Europeana, e s'Irlanda de Susu, chi s'agatat ancora asuta de su Regnu Unidu de Britannia Manna. Sa capitale e tzitade prus manna est Dublinu (Baile Átha Cliath in irlandesu), sa segunda pro importàntzia econòmica in sa Repùblica de Irlanda est Cork (Corcaigh). In su 2008 biviant in Irlanda 4.422.100 personas, sa limba ufitziale est su Irlandesu, sighidu dae s'Inglesu.
[acontza] Istòria
S'Irlanda s'agatat populada de prus de 9000 annos. In sa segunda perra de su I millenniu A.C. bennìat invàdida de pòpulos tzelticus, chi portaiant sa limba e sa cultura issoro. S'Irlanda abarraiat a foras de s'Impèru Romanu, chi da naraiat Hibernia, fintzas chi benniat cristianitzada in su sèculu V p.c., bennendi a essi unu tzentru de atividade culturale importantziosu meda in sos sèculos VI e VII. Su tempus froridu de sa tzivilizadura irlandesa cumentzat a s'arruinare cun s'arribu de pòpulos colonizadores: incursiones de sos vichingos in su sèculu X, invasiones Normannas dae s'Inghilterra dae su sèculu XII e, de su sèculu XIII, su domìniu ei sa colonizadura peri sa gente inglesa, aturada fintzas a su 1921, annu chi sa parti manna de s'ìsula at otentu sa liberatzione dae su domìniu istranzu. Gràtzias a s'indipendèntzia, s'ìsula de Irlanda s'est potzia integrare cun sa Comunidade Econòmica Europeana (1972) biende semper de prus unu acreschimentu econòmicu e culturale chi da fiant unu de sos istados cun sos medos prospettivas de s'Europa contemporànea. S'Irlanda at adelantadu in sos annos su turismu cun sa tarea de amostare sas bellesas naturales de s'ìsula de ismeraldu e de s'antiga cultura tzeltica.
