10 Hygiea

10 Hygiea, puru Igea, est unu asteròide mannu chi si torat in sa parte esterna de sa cinta prìncipale de asteròides, in mesu a s’òrbita de Marte e quella de Giove. Est istada su dècimu asteròide cunnotu, iscobertu su 12 de abrile de su 1849 dae s’astrònomu italianu Annibale de Gasparis a s’Osservatoriu astronomicu de Capodimonte, in Nàpoli. Pigat su numene de Hygieia, deessa greca de sa salude. Est su cuartu asteròide prìncipale prus mannu, sia in volumene chi in massa, cun unu diametru mediu de 433 km e una massa chi rapresentat circa su 3% de sa massa totale de sa cinta prìncipale.

Igea tenet una forma quasi sferica, cun duos crateri cunnotos de circa 100 e 180 km de diametru. Pro sa forma sua e sa mannària, cachi ricercadores la considerant comente unu possìbile praneta nanu. Igea tenet una superfìcie iscura e carbonàcia, fatta de minerales silicatados idratados e cun ammoniu, cun carbonatos e astrau de abba. Probàbile chi s’isubstratu suus tenzat una parte manna de astrau. Custa natura la fachet simile meda a su praneta nanu de sa cinta prìncipale Cerere, e custu podet indicare chi sos duos corpus tenent un’orìgine e una istòria evolutiva simile.

Igea est su corpus genitore de sa famìllia Igea, una famìllia de prus de 7.000 asteròides cunnotos chi tenent òrbita e cumpusitzione simile a Igea. Si creet chi sa famìllia sia nascida dae unu impattu gigantescu in Igea circa 2-3 milliardos de annos a pustis. Cust’impattu, si pensat, fiat istadu tantu forti chi frantumat Igea, e po isse torra s’aggrupat in una forma quasi sferica.