Cegerxwîn
Limba Sarda Comuna. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:
| Cegerxwîn Şêxmûs Hesen | |
|---|---|
 | |
| Nàschida | 1903 Hesar, Kercews, Batman, Kurdistan (Turchia) |
| Morte | 22 de santugaine de 1984 Istocolma, Isvètzia |
| Natzionalidade | curda |
| Tzitadinàntzia | siriana, isvedesa |
| Genitores | Mama: Eyşan Babbu: Hesen |
| Còjube | Kahla Selim |
| Traballu | poeta, polìticu e pensadore |
Cegerxwîn [d͡ʒɛgɛɾxwiːn], connotu fintzas comente Şêxmûs Hesen (Hesar, Kercews, (Batman, Kurdistan (Turchia)), 1903 - Istocolma, Isvètzia, 22 de santugaine de su 1984), est istadu unu poeta de importu mannu, polìticu e pensadore curdu.[1]
Cegerxwîn est nàschidu s'annu 1903 in sa bidda de Hesar. Teniat 11 frades e sorres. Aiat cumintzadu a traballare cando galu fiat unu pitzinnu. A sos 15-16 annos, aiat pèrdidu sos genitores suos. Intre su 1918 e su 1920, aiat traballadu in sa ferrovia. In su 1920, fiat andadu a Diyarbakir pro incumintzare sa madrasa.
In su 1927, si fiat cojuadu sa sorrastra sua Kahla Selim e a pustis si fiat istabilidu in sa bidda de Amude.
Intre su 1948 e su 1957, si fiat assotziadu a su Partidu Comunista de Sìria. Tando, su 1949, l'aiant arrestadu pro sa prima borta.
In su 1957, Cegerxwîn aiat abbandonadu su Partidu Comunista e aiat fundadu s'organizatzione Azadî (Libertade). A pustis chi s'organizatzione Azadî si funderet cun su Partidu Democràticu Curdu.
De 1959 a 1962, su partidu l'aiat imbiadu a su Kurdistan irachenu, ue aiat insingiadu curdu in s'universidade de Bagdad. Bi fiat arrumbadu pro tres annos. In su 1962, fiat torradu a su Kurdistan Otzidentale (Sìria), in ue l'aiant torradu a arrestadu.
In su 1963, fiat istadu torra arrestadu e impresonadu in sa presone de Meze, in Damascu. A pustis de unu perìodu curtzu de tempus, l'aiant liberadu e fiat torradu a sa tzitade curda de Qamishlo (Qamishli).
Intre su 1973 e su 1975, pro neghe de s'opressione de su guvernu sirianu, fiat andadu a su Lìbanu e si nche fiat abarradu in ie. In su Lìbanu, aiat publicadu tres libros suos. Intre 1976 e su 1979, fiat torradu a sa Sìria e bi fiat abarradu fintzas a su 1979.
Su 1979, Cegerxwîn si fiat tramudadu a s'Isvètzia, in ue fiat istadu in sa tzitade de Uppsala. Fiat mortu in Istocolma su 22 de santugaine de su 1984. A pustis, nche l'ant interradu in Qamishlo (Sìria).[2]
Òperas
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]Poesia
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]- Dîwana yekem: Agir û Pirûsk, 1945, Damascu
- Dîwana diwem: Sewra Azadî, 1954, Damascu
- Dîwana siyem: Kî me Ez? (Chie soe deo?), 1973, Beirut
- Dîwana çarem: Ronak (Sa lughe), 1980, Istocolma: Weşanên Roja Nû
- Dîwana pêncem: Zend-Avesta, 1981, Istocolma: Weşanên Roja Nû
- Dîwana sesem: Sefaq, 1982, Istocolma: Weşanên Roja Nû
- Dîwana heftem: Hêvî (S'ispera), 1993, Istocolma:Weşanên Roja Nû
- Dîwana hestem: Aşitî (Sa paghe), 1985, Istocolma: Weşanxana Kurdistan
- Salar û Mîdya
- Şerefnameya Menzûr
Grammàtica e ditzionàrios curdos
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]- Destûra Zimanê kurdî (Grammàtica de sa limba curda), 1961, Bagdad
- Ferheng, perçê yekem (Ditzionàriu, 1), 1962, Bagdad
- Ferheng, perçê diwem (Ditzionàriu, 2), 1962, Bagdad
Istòria
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]Tarîxa Kurdistan (Istòria de su Kurdistan), 3 volùmens, 1985, 1987 Istocolma.
Riferimentos
[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]- ↑ (TR) Cigerxwin ve Sanatı, in Evrensel.net, 20 abrile 2014. URL consultadu su 15 freàrgiu 2026 (archiviadu dae s'url originale su 23 santugaine 2016).
- ↑ (KU) Davut Özalp (2003). Jînenîgarî, têkoşîn û berhemdariya Cegerxwîn. Istanbul: Weşanên M.
| Controllu de autoridade | VIAF (EN) 77365338 · ISNI (EN) 0000 0001 2140 6278 · Europeana agent/base/80120 · GND (DE) 128419407 · LCCN (EN) n94026741 · MusicBrainz f99dda05-17f1-4b0b-99f5-d2d6a388f9c9 · NTA (EN) 151301883 · SELIBR (SE) 181716 · SUDOC (FR) 122256611 · WorldCat Identities (EN) n94-026741 |
|---|