Jump to content

Elementu chìmicu

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.


Artìculu in LSC

Sa tàula periòdica de sos elementos

Unu elementu chìmicu est un'àtomu caraterizadu dae unu nùmeru de protones determinadu. Unu impare de àtomos de su matessi elementu chìmicu, pigadu singularmente tenent su matessi nùmeru e su matessi disponimentu de sos eletrones, ma podent diferire, sende gasi su nùmeru de protones, pro massa atòmica, overas pro su nùmeru de neutrones. Sunt sos costituentes fundamentales de totu sas sustàntzias connotas e, fintzas a su 2020, nde sunt istados iscobertos 118, de sos cales una bintina instàbiles in cantu radioativos; sunt ordinados in base a su nùmeru atòmicu (su nùmeru de sos protones in s'àtomu) in un'ischema nòdidu che tàula periòdica de sos elementos.[1][2]

In chìmica, si narat chi duos o prus àtomos pertenent a su matessi elementu chìmicu chi sunt caraterizados dae su matessi nùmeru atòmicu (Z)[3], est a nàrrere de unu matessi nùmeru de protones. Sos àtomos de su matessi elementu podent difèrrere antimes pro su nùmeru de sos neutrones (massa); in piessignu àtomos de su matessi elementu chìmicu ma cun nùmeru de neutrones diferente sunt narados isòtopos.

Chi una sustàntzia chìmica est costituida dae àtomos de su matessi elementu si ddi narat "sustàntzia simpre", mentras chi est costituida dae àtomos de elementos diferentes si ddi narat "cumpostu chìmicu". S'ispissu a sas sustàntzias simpres si ddi narat "elementos".[4]

  1. elemento, in treccani.it.
  2. Elementi chimici: origine e natura, in treccani.it.
  3. chemical element, in goldbook.iupac.org.
  4. chemical element, in goldbook.iupac.org.