Iscorzismu

Articulu in logudoresu

Su iscorzismu est su fenòmenu pro su cale sos billetes de un'eventu, in particulare cuntzertos e manifestadas isportivas, sunt comporados in cantidades mannas dae un'”iscorzadore” chi a pustis los rebendet addaghi s'agotant sos zassos a preju ismanniadu, produende-li duncas unu balanzu cussideràbile.

Belle gasi, cando un'eventu est a puntu de cumintzare o zai est cumintzadu dae pagu ora, podet acontesser de topare cun un'iscorzadore chi siat dispostu a bender unu billete a unu preju minore chi s'ufissiale.

Su tèrmine est una mollura de su chi s'impreat in ingresu, “scalper”, abaliadu dae sa majoria de sos limbistas comente prus inditadu pro sa limba sarda chi s'italianismu “bagarinu” (paraula de orìzine indefinida).

In Itàlia

S'iscorzismu in Itàlia est relassionadu mescamente cun sas partidas de fùbalu, munditu in ue zai est presente dae medas annos e, mancari sa bèndida a preju ismanniadu siat illegale, fitianu est tolleradu. Sa còmpora de billetes dae un'iscorzadore podet esser su tantu de su delitu de còmpora incautelosa, sende gasi una sentèntzia de sa Corte de Cassadura at apostivigadu ch'in su casu chi sos billetes comporados non tenzant aproghilamentu illìtzitu, non b'apat logu a su delitu naradu (mancari gasi, cheret postu in craru chi sa sentèntzia in chistione si referit a unu fatu chi s'est dadu in antis de s'intrada in fortza de sa regulativa ch'imponet sa bèndida de billetes chi zugant su nùmene de su possedidore reale). Avesarmente, sos prejos de sos billetes aumentant in manera massiva a petus de su preju ufissiale. S'est proadu a orizare custu fenòmenu, pro su chi pertocat s'iscorzismu de sos billetes pro sas partidas de fùbalu, peri s'introduidura de sos billetes numenales, in ue cumparet su nùmene de s'achisissionadore. Sa regulativa narada, intrada in fortza in tempus de su 2.006, belle gasi s'est averada ineficassa, dada s'aprigadura sua no rigurosa e s'iscassia de sos cuntrollos. Est meda notàbile su fenòmenu de s'iscorzismu pro su chi prendet sas manifestadas teatrales e sos cuntzertos. Bastis a fontomare de isempros sos casos de sos primos ispetàgulos de sa Scala de Milanu e sos cuntzertos de sos mannos de sa mùsiga, chi sos billetes sunt rebèndidos a prejos inladados in manera cussideràbile. In sos ùrtimos annos, su fenòmenu s'est ispainadu finas a sa bèndida peri Internet.