Jump to content

Kenneth Grahame

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
Custu artìculu est iscritu cun sa grafia Limba Sarda Comuna. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:

campidanesu · logudoresu · nugoresu

Kenneth Grahame
Grahame in su 1910
Nàschida8 de martzu de su 1859
Edimburgu, Iscòtzia
Morte6 de trìulas de su 1932
Pangbourne, Inghilterra
Natzionalidadeiscotzesa
Tzitadinàntziabritànnica
CòjubeElspeth Thomson
Fìgiu/a(os/as)Alastair Grahame
Traballuiscritore e banchiere
Magnum opusThe Wind in the Willows
Càusa de sa morteemorragia tzerebrale

Kenneth Grahame (/ˈɡreɪ.əm/ GRAY-əm; Edimburgu, Iscòtzia, 8 de martzu de su 1859 - Pangbourne, Inghilterra, 6 de trìulas de su 1932) est istadu un'iscritore britànnicu. Est ammentadu pro su clàssicu de sa literadura infantile The Wind in the Willows (1908).[1][2] Nàschidu in Iscòtzia, at passadu sa parte manna de sa pitzinnia sua cun sa mammai sua in Inghilterra, a pustis de sa morte de sa mama sua e de s'incapatzidade de su babbu de curare sos fìgios. A pustis de àere frecuentadu sa St Edward's School in Oxford, s'ambitzione sua de andare a s'universidade fiat istada impedida e est intradu a fàghere parte de sa Banca de Inghilterra, in ue at tentu una carriera de sutzessu. In antis de iscrìere The Wind in the Willows, at publicadu àteros tres libros: Pagan Papers (1893), The Golden Age (1895), e Dream Days (1898).

Biografia

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Su logu de nàschida de Grahame in Castle Street in Edimburgu

Gioventude

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

Grahame est nàschidu su 8 de martzu de su 1859 in su 32 de Castle Street in Edimburgu. Sos genitores suos fiant James Cunningham Grahame (1830-1887), avocadore, e Elizabeth Ingles (1837-1864). Cando Grahame teniat unu annu, su babbu suo l'aiant nominadu vitze-iscerifu in Argyllshire, e sa famìlia s'estr tramudada a Inveraray in Loch Fyne cun Grahame, sa sorre prus manna, Helen, e su frade prus mannu, Thomas William (connotu comente Willie). In martzu de su 1864, est nàschidu su frade minore de Grahame, Roland, e su mese a pustis sa mama de Grahame est morta de dissipella. Grahame at contraitu sa maladia e est istadu malàidu in forma grae. Fintzas si s'est sanadu, est abarradu vulneràbile a sos impestos a sos purmones pro totu su restu de sa vida sua.[3]

A pustis sa morte de sa mama issoro, sos bator fìgios los ant mandados a istare cun sa mammai issoro de s'ala de sa mama in The Mount, una domo manna in terrenos mannos in Cookham Dean in su Berkshire, cando chi su babbu issoro, in lutu, est abarradu in Iscòtzia e at incumintzadu a bufare.[3]: In The Mount istaiat fintzas su tziu de Grahame David Ingles, chi fiat su curadu de sa crèsia locale e aiat pigadu sos pipios a girare in barca in su riu Tames in Bisham, chi fiat a curtzu.[2] Sos fìgios fiant suportados in manera finantziària dae su tziu paternu de Grahame, John Grahame, chi fiat un'agente parlamentare in Londra.[2] In su beranu de su 1866, a pustis de sa ruta de unu fumajolu in The Mount, sos pipios si sunt tramudados cun sa mammai issoro a Fernhill Cottage in Cranbourne. A pustis de cussu annu, su babbu de Grahame at torradu a mutire sos fìgios a Iscòtzia, ma s'acordu non at funtzionadu e sos fìgios sunt torrados a Cranbourne in su 1867, cando chi su babbu issoro s'est dimitidu dae su postu suo in Iscòtzia, est andadu a istare in Frantza e non at tentu prus cuntatu cun sos fìgios suos.[3] 

In su 1868, cando teniat noe annos, Grahame est intradu in s'Iscola de Santu Edoardu in Oxford. At tentu sutzessu in iscola siat in s'istùdiu siat in sisport, binchende prèmios pro sa teologia e su latinu in su 1874 e su prèmiu de sa de ses classes in su 1875, divenende capitanu de s'iscuadra de rugby e cabu de sos pitzinnos. Sas fèrias las colaiat in Cranbourne o cun su tziu suo Jack Ingles, cumandante de sa marina, e sos fìgios suos in Portsmouth e Londra. In su 1875 in Londra, in una festa de Pasca de Nadale, su frade de Grahame, Willie, est mortu de un'impestu a sas petorras.[3]

Carriera

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Disinnu de Grahame de John Singer Sargent

Cando fiat in iscola, Grahame aiat bisadu de frecuentare s'Universidade de Oxford, ma tziu suo, John Grahame, fiat contràriu a s'idea e si fiat refudadu de la finantziare. In càmbiu, Grahame aiat incumintzadu a traballare comente a impiegadu in s'agentzia parlamentare de ssu tziu, sa Grahame, Currie e Spens. In su mentres chi traballaiat in s'ufìtziu de Westminster, istaiat inte un'àteru tziu, Robert Grahame, in Fulham, s'est aunidu a sos Voluntàrios Iscotzesos de Londra e, aende addobiadu Frederick James Furnivall in unu ristorante de Soho, est divènnidu unu membru de sa New Shakspere Society. [3]

Su 1 de ghennàrgiu de su 1879, a s'edade de deghennoe annos, Grahame est intradu in sa Banca de Inghilterra in sa Threadneedle Street in sa Tzitade de Londra comente "impiegadu bonòmine". Est abarradu in sa Banca pro belle trinta annos, traballende pro devènnere su segretàriu prus giòvanu (unu de sos tres ufìtzios prus artos de sa Banca) a s'edade de trintanoe annos. In s'esàmene de intrada pro devènnere un'impiegadu, Grahame at otènnidu su puntègiu prus artu intre sos candidados, e est divenidu s'ùnicu candidadu a otènnere su 100% in sa proa de cumponidura in inglesu.[4] Pro èssere prus a curtzu a su traballu suo, Grahame at pigadu allògiu in Bloomsbury Street, chi a pustis at cumpartzidu cun su frade Roland, chi traballaiat isse puru in sa Banca. In su 1882 s'est tramudadu a un'apartamentu in Chelsea, in ue istaiat a sa sola, e pigaiat su traghetu pro traballare.[2] In su 1884 est devènnidu voluntàriu in sa Toynbee Hall, traballende cun giòvanos pòberos de su East End de Londra.[2] Colaiat sas fèrias istiales cun sa sorre sua, Helen, in Cornovàllia e in Itàlia, ambas destinatziones abarradas de sas preferidas suas pro totu sa vida.[3]

Su traballu de Grahame in sa Banca l'at lassadu su tempus de sighire sos interesses literàrios suos. Aiat annotadu sos pensamentos suos in prosa e versos in unu registru bancàriu, ma no est istadu finas a su 1887 chi at incumintzadu a presentare istòrias e sàgios a sas rivistas periòdicas. Su primu artìculu publicadu suo est aparidu in sa Gazeta de St James's in nadale de su 1888. A pustis s'editore de su National Observer, su poeta William Ernest Henley, l'at invitadu a èssere unu cuntribuidore regulare, e at chircadu de lu cumbinchere a abbandonare sa positzione sua in sa Banca e a devènnere un'iscritore a tempus prenu. In su 1893 Henley at incoragiadu a Grahame a mandare una regorta de contos curtzos e sàgios a John Lane de sa domo editora sua, The Bodley Head. Sa colletzione l'ant publicada cun su tìtulu Pagan Papers e cun illustratziones de Aubrey Beardsley, e est istada bene retzida dae sos crìticos. Grahame est istadu a pustis un'iscritore de importu mannu, e est devènnidu unu cuntribuidore regulare de sa revista The Yellow Book de The Bodley Head.[5] In su 1894 Grahame at pigadu in afitu una domo in Kensington Crescent (in dies de oe ghetada a terra) in Kensington, chi aiat cumpartzidu cun un'àteru iscritore, Tom Greg, finas a su cojuiu de custu ùrtimu, e cun sa guvernante issoro, Sarah Bath.

The Golden Age (S'Edade de Oro), publicada in su 1895, est una regorta de contos subra de bator pipios pesados dae tzias e tzios chi benint narados sos olimpianos. Partes de sos capìtulos los aiant giai publicados in Pagan Papers, cando chi sa parte manna l'aint publicada in su National Observer e in àteras rivistas. Su libru at fatu famadu a Grahame e l'at fatu una de sas autoridades prus mannas in contu de pitzinnia. Su poeta Algernon Swinburne at naradu chi su libru fiat "belle tropu dignu de lode pro lu lodare".Una sighida, Dream Days, l'at sighida in su 1898, s'annu in ue Grahame l'ant nominadu Segretàriu de sa Banca de Inghilterra. Dream Days (Sos annos de sos bisos) incluit contos publicados in sas rivistas periòdicas in sos ùrtimos bator annos; unu contu nou est The Reluctant Dragon.

In su 1897 Grahame at connotu Elspeth (Elsie) Thomson, fìgia de Robert William Thomson e sorre de Courtauld Thomson. Elsie aiat iscritu unu romanzu, gasi comente òperas teatrales e poesias. Aende pèrdidu ambos sos genitores, istaiat in Onslow Square cun su babbu bìdrigu, John Fletcher Moulton, chi fiat unu deputadu liberale de su Parlamentu. Grahame e Elsie si sunt cojuados su 22 de trìulas de su 1899 in sa crèsia de Santu Fimbarrus, Fowey, Cornwall. Grahame si fiat sanende dae sa pneumònia cun s'amigu suo Arthur Quiller Couch e sa famìlia in Fowey. Su mastru de sa festa fiat su fradile de Grahame, s'iscritore Anthony Hope. Sa sorre de Grahame, Helen, non at aprovadu su cojuiu, pensende chi sos duos isposos no aerent tentu cumpatibilidade de temperamentu, e su frade e sa sorre si sunt istesiados. Sa còpia s'est istabilida in Durham Villas (a dies de oe Phillimore Place) in Kensington, in ue s'ùnicu fìgiu issoro, Alastair (chi teniat a Mouse, "Sòrighe", comente gistru) est nàschidu in su 1900 cun una catarata congènita chi l'at lassadu tzegu in un'ogru. Grahame aiat contadu a su fìgiu suos contos pro dormire subra de una talpa, unu castoru e unu ratu de abba, e sas lìteras chi aiat iscritu cando Alastair fiat in vacàntzia cun sa pitzinnàrgia sua in Littlehampton in su 1907, in su mentres chi su babbu e sa mama suos fiant in Falmouth, Cornwall, incluiant contos subra de unu ruspu. Custas istòrias subra de animales sunt istadas cunsideradas comente sa fonte de The Wind in the Willows.

In su 1903 Grahame at arriscadu sa vida sua cando unu òmine est intradu in sa Banca de Inghilterra e l'at isparadu tres bortas cun unu revolver, manchende·lu cadaborta. S'òmine, George Frederick Robinson, l'ant bintu e arrestadu. A pustis de unu protzessu in su Old Bailey, in ue est l'ant reconnotu colpèvole ma foras de conca, l'ant mandadu a s'Ispedale Broadmoor. Grahame non si fiat mai recuperadu de su totu dae s'ispramu de custu intzidente e custu diat pòdere àere contribuidu a sa giubilatzione antitzipada sua dae sa Banca.[4]

Giubilatzione e vida a pustis

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

Grahame s'est ritiradu dae sa Banca in su 1908, a s'edade de baranta annos, a su chi paret pro resones de salude mala. In sa lìtera de dimissiones sua, Grahame at iscritu su traballu fiat influentzende sa salude sua.[4] Una ispiegatzione diferente pro sa giubilatzione de Grahame l'at propònnida un'ex-collega suo, W. Marston Acres, chi at iscritu in su 1950 chi su resentimentu de Grahame pro su cumportamentu prepotente de unu diretore durante una discussione subra de sos afàrios ufitziales l'aaitt provocadu a acusare su diretore de èssere "non unu bonòmine". Marston Acres creiat chi custu diretore esseret Walter Cunliffe, chi a pustis est divenidu Guvernadore de sa Banca de Inghilterra.[6] Lassende sa banca, Grahame at retzidu una pensione annuale de £400, mancari s'aeret pòdidu isetare de retzire £710.[4] In su 1906 at pigadu in afitu una domo chi si naraiat Mayfield (a pustis s'Iscola Preparatòria Herries) in Cookham Dean, a curtzu a su logu in ue fiat crèschidu.[3] [7]

The Wind in the Willows l'ant publicadu in su 1908, a pustis de bator meses dae sas dimissiones de Grahame dae sa Banca. Refudadu dae s'Everybody's Magazine in sos Istados Unidos e dae s'editore britànnicu abituale de Grahame, The Bodley Head, su libru l'at publicadu a sa fine in su Regnu Unidu sa Methuen, cun un'editzione americana publicada dae Scribner. "Sos letores mannos l'ant a atzapare mostruosu e malu a cumprèndere, sos pipios ant a tènnere s'isperàntzia vana de si ispassiare de prus". Una retzensione positiva rara est aparèssida in Vanity Fair, in ue Richard Middleton at iscritu chi fiat"su libru prus bonu mai iscritu pro sos pipios e unu de sos iscritu mègius pro sos adultos". Su libru at bèndidu bene e at sighidu a bèndere bene, arribende a 100 imprentadas in su Regnu Unidu in su 1951. In su 1910 sos Grahame ant tramudadu dae Cookham Dean a una fatoria, Boham's, in sa bidda de Bleubury a curtzu a Oxford.

Su fìgiu de Grahame Alastair at tentu sutzessu in sa Old Malthouse School, ma a pustis at tentu esperièntzias curtzas e prus pagu ditzosas in sa Rugby School e in s'Eton College in antis de de sighire letziones cun unu tutore privadu pro si preparare pro s'Universidade de Oxford. Durante sa prima gherra mundiale Grahame at fatu traballu de gherra in sa bidda, creende una fàbrica de forniduras chirùrgicas, cando chi Alastair l'ant refudadu pro su servìtziu ativu, de seguru pro more de sa vista mala sua, e est intradu in sa Christ Church de Oxford in su 1918. Su 7 de maju de su 1920 su corpus de Alastair l'ant agatadu in sa lìnia ferroviària a curtzu de unu coladòrgiu a livellu in Oxford. Mancari sa giuria de s'inchiesta apat emìtidu unu verdetu de morte atzidentale, sas naradas de suitzìdiu sunt sighidas. L'ant interradu in su campusantu de Holywell in Oxford su 12 de maju de su 1920, sa die de su de binti cumpleannos suos.

A pustis de sa morte de su fìgiu issoro, Grahame e Elsie si sunt tramudados a Itàlia e ant coladu medas annos bieghende. Cando sunt torrados a Inghilterra, si sunt istabilidos in Church Cottage in sa bidda de Pangbourne, in ue Grahame est mortu de una emorragia tzerebrale su 6 de trìulas de su 1932. L'ant interradu in sa crèsia de St James the Less in Pangbourne, cun su corpus suo prus a tardu tramudadu a su campusantu de Holywell pro l'interrare cun Alastair. "A sa memòria bella de Kenneth Grahame, maridu de Elspeth e babbu de Alastair, chi at coladu su riu su 6 de trìulas de su 1932, lassende sa pitzinnia e sa literadura, pro mèdiu de issu, prus beneitas pro semper". Elsie at bìvidu batòrdighi annos a pustis de sa morte de su maridu. Grahame at lassadu sos deretos de autore de sas òperas suas a sa Biblioteca Bodleian, chi tenet fintzas s'archìviu suo.[8]

Òperas

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
  • Pagan Papers (1894)
  • The Golden Age (1895)
  • The Headswoman (1898)
  • Dream Days (1898), including "The Reluctant Dragon"
  • The Wind in the Willows (1908), later illustrated by E. H. Shepard
  • First Whisper of "The Wind in the Willows" (1944), una regorta de sas lìteras de Grahame a su figigheddu suo, publicadas dae sa viuda sua Elspeth Grahame

Riferimentos

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
  1. ↑ Stefania Carta e Alessio Pani (a incuru de), Kenneth Grahame, in Ite Mi Contas?, nº 5, trìulas 2025, p. 4, ISBN 979-82-6605-807-1.
  2. ↑ Stefania Carta e Alessio Pani (a incuru de), The Wind in the Willows, in Ite Mi Contas?, nº 5, trìulas 2025, pp. 5-10, ISBN 979-82-6605-807-1.
  3. 1 2 3 4 5 6 7 Peter Green, Kenneth Grahame 1859-1932: a study of his life, work and times, London, John Murray, 1959.
  4. 1 2 3 4 Bank of England Museum, in bankofengland.co.uk. URL consultadu su 3 April 2014 (archiviadu dae s'url originale su 7 April 2014).
  5. ↑ Elizabeth Galvin, The Real Kenneth Grahame: the tragedy behind The Wind in the Willows, Barnsley, South Yorkshire, Pen and Sword Books, 2021, ISBN 978-1-52674-880-5.
  6. ↑ Bank of England Archive - Letter from W Marston Acres dated March 1950, in bankofengland.co.uk. URL consultadu su 10 October 2024.
  7. ↑ Robin & Valerie Bootle, The Story of Cookham, private, Cookham, 1990, p. 188, ISBN 0-9516276-0-0.
  8. ↑ Archive of Kenneth Grahame, in Bodleian Archives and Manuscripts. URL consultadu su 22 March 2024.

Bibliografia

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
  • Alison Prince: Kenneth Grahame: An Innocent in the Wild Wood, London: Allison & Busby, 1994, ISBN 0-85031-829-7
  • Jackie Wullschläger: Inventing Wonderland: The Lives of Lewis Carroll, Edward Lear, J. M. Barrie, Kenneth Grahame, and A. A. Milne, London: Methuen, 2001, ISBN 978-0-413-70330-9

Ligàmenes esternos

[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]
Controllu de autoridadeVIAF (EN) 36919188 · ISNI (EN) 0000 0001 0856 5880 · BIBSYS (EN) 90589190 · BNE (ES) XX1163515 (data) · BNF (FR) cb119056461 (data) · BAV (IT) ADV12663316 · CiNii (JA, EN) DA02509563 · Europeana agent/base/61398 · GND (DE) 118718398 · LCCN (EN) n50000823 · LNB (LV, EN) 000012826 · MusicBrainz 25825981-6b06-445e-acae-c40172285115 · NDL (EN, JA) 00441492 · NKC (EN, CS) jn19990002827 · NLA (EN) 35139383 · NLG (EN) 75033 · NLI (EN, HE) 000055889 · NLK (KO) KAC200307111 · NLP (PL) https://dbn.bn.org.pl/descriptor-details/a0000001209323 · NSK (HR) 000172049 · NTA (EN) 06979894X · OL OL23761A · Su valore A003313578 de RERO no est vàlidu. · RKD (EN) 284793 · SBN (IT) CFIV046520 · SELIBR (SE) 291481 · SNAC (EN) w61c1tzs · SUDOC (FR) 026899930 · Trove (EN) 839220 · WorldCat Identities (EN) n50-000823
Bogadu dae "https://sc.wikipedia.org/w/index.php?title=Kenneth_Grahame&oldid=187680"