Regìmene de su terrore

Custu artìculu est iscritu cun sa grafia Limba Sarda Comuna. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:

campidanesu · logudoresu · nugoresu

Su Regìmene de su Terrore o fintzas isceti Su Terrore (in frantzesu: La Terreur) est istadu unu tretu de tempus caraterizadu dae un'istadu de etzetzione, in su cuntestu de sa Rivolutzione Frantzesa. Aiat tentu logu intre su 1793 e su 1794, mancari s'agatet disacòrdiu intre sos istòricos subra sa data pretzisa de cumintzu. Segundu calicunos fiat cumintzadu in su mese de làmpadas de su 1793, cando is giacobinos si fiant artziados a su pòdere in sa Cunventzione Natzionale; segundu àteros sa data de cumintzu currespondet a su 5 de cabudanni de su 1793, cando sa Cunventzione aiat annuntziadu s'abbisòngiu de formare unu règimene de terrore, o fintzamentas su mese de martzu de su 1793, cando si fiat pesadu su Tribunale Criminale Istraordinàriu, erederi de su primu tribunale rivolutzionàriu de su 1792. Àteros tzitant s'època in antis de is massacros de cabudanni de su 1792.

In custu parte de sa Rivolutzione Frantzesa, chi segundu sa costùmene sighit sa fundatzione de sa Repùblica, fiant cumìtidos una nera de massacros e esecutziones pùblicas meda in resposta a su framore rivolutzionàriu, su sentimentu anticlericale e sas acusas de traitoria dae parte de su Comitadu de Seguresa Pùblica. Su Terrore fiat acabbadu cun sa ruta de Robespierre, presidente de sa Cunventzione Natzionale.

Custu perìodu fiat caraterizadu dae s'amparu de unu guvernu rivolutzionàriu fundadu subra s'atzione de su Comitadu de Sarbamentu Pùblicu, òrganu esecutivu criadu in su mese de abrile de su 1793 pro apoderare e afortigare s'atzione de su Comitadu de Seguresa Generale chi esistiat dae su 1789. Custu guvernu aiat suspèndidu in forma provisòria sa Costitutzione de s'Annu I (prima costituzione de sa Frantza republicana) e sa legalidade republicana pro acarare is cunflitos vàrios chi s'agataiant in sa Frantza de tando: s'avolotu federalista de is sighidores de is Girondinos, sa gherra de Vendée e sa gherra cun is potèntzias istràngias portada a in antis dae is monarchias de s'Europa pro acabbare cun sa Rivolutzione.

Segundu unos cantos istòricos, «Su Terrore» fiat caraterizadu dae sa reprimidura disapiadada pro parte de is rivolutzionàrios mediante sa recursu a su «terrorismu de Istadu».