Malària

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.

Flag of the Italian region Sardinia.svg
Articulu in LSC
Flag of the Italian region Sardinia.svg

Plasmodium falciparum in su sambene
Ispainadura endèmica de sa malàghera in su mundu

Sa malària o malàghera o malàrica est una parassitosi, maladia causada de is parassitos protozoos de su gènere Plasmodium.

Intre de is bàrias ispètzias de su Plasmodium, bator sunt is prus ispainadas, ma sa prus perigulosa est su Plasmodium falciparum, chi in is sugetos imfestados dat prus artos pescentos de morte.

Su parassita sighit a bìvere in is infestados cronicamente e est trasmìtidu peri sa ispitzuladura de zinzulas cun sambene impestadu de gènere Anopheles.

Sa malaghera est sa parassitosi prus ispainada, e si manifestat cun cuadru clìnicu de maladia caraterizadu pro si presentare acutamente cun calentura e sìngias disvariadas segundu s'ispètzia infetante.

Si podet agatare che maladia endèmica in àreas de su mundu comente Amèrica de su Sud, Àfrica e Àsia, ma fatuvatu podet interessare fintzas paisos chi s'agatant in àreas climàticas temperadas, in ue is casos sunt dados de is mòvidas de pessones de is àreas cun endemia.