Pàncreas

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
Jump to navigation Jump to search
Custu artìculu est iscritu cun sa grafia Flag of Sardinia, Italy.svgLimba Sarda ComunaFlag of Sardinia, Italy.svg. Abbàida sas àteras bariedades gràficas:

campidanesu · logudoresu · nugoresu

Imàgine de sa carrisàpida

Su pancreas o carrisàpida est un'òrganu chi fàghet parte de s'aparatu digerente e de su sistema endòcrinu de is vertebrados. In is umanos, s'agatat in s'abdòmene, posteriormente a s'istògomo e funtzionat che una glàndula. Su pàncreas tenet una funtzione esòcrina, endòcrina e digestiva. Comente ghiandola endòcrina, s'òcupat printzipalmente de regulare is livellos de glucòsiu in su sàmbene, sumit ormones insulina, glucagone, somatostatina e polipeptide pancreàticu. Sende parte de su sistema digestivu, funtzionat che glàndula esòcrina chi sumit su sutzu pancreàticu in su duodenu pro mèdiu de su dutu pancreàticu. Custu sutzu cuntenet bicarbonadu, in gradu de neutralizare s'àtzidu chi intrat in su duodenu de s'istògomo; e enzimas digestivos, chi iscomponent carboidratos, proteinas e grassos in is alimentos chi intrant in su duodenu dae s'istògomo.

S'inframmatzione de su pàncreas est una patologia nòdida cun su nùmene de pancreatite; podet èssere provocada dae càusas vàrias intre is cales s'impreu crònicu de alcol e càrculos biliares. A càusa de su rolu suo in sa regulatzione de sa glitzemia, su pancreas est fintzas un'òrganu crae in s'isvilupu de su diabete mellitu. Su cartzinoma pancreàticu podet cumpàrrere a cunsighidu de una pancreatite crònica o pro unos àteros motivos e a pro s'in prus tenet una prognosi negativa meda, sende chi a s'ispissu est identificadu cando s'est difùndidu a unas àteras àreas de su corpus.

Sa paràula pàncreas derivat de su gregu πάγκρεας, pànkreas, cumposta dae παν-, pan-, «totu» e κρέας, krèas, «petza». Sa funtzione de su pancreas in su diabete est nodida a su nessi dae su 1889, mentras su rolu in sa produtzione de s'insulina est istadu identificadu in su 1921.

Àteros progetos[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]