Arizona

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.
Jump to navigation Jump to search

Coordinatas: 34°17′12″N 111°39′25″W / 34.286667°N 111.656944°W34.286667; -111.656944

Flag of Sardinia, Italy.svg
Artìculu in LSC
Flag of Sardinia, Italy.svg

S'Arizona, inditadu in ruju in sa mapa de sos Istados Unidos de Amèrica
Bandera de s'Arizona

S'Arizona (/ɛrɪˈzoʊnə/; /ærɪˈzoʊnə/) (Limba Navajo: Hoozdo Hahoodzo; Limba O'odham: Alĭ ṣonak) est unu istadu de sos Istados Unidos de Amèrica chi s'agatat in sa regione sud-otzidentale de sa natzione. Faghet fintzas parte de sas regiones de Istados Unidos Otzidentales e de sos istados de Montes Rocosos. Sa capitale e prus manna tzitade est Phoenix.


Sos nomìngios de s'Arizona sunt "The Grand Canyon State" (S'Istadu de su Gran Canyon) e "The Copper State" (S'Istadu de su Ràmene).

Geografia[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

S'Arizona est su de 6 prus istèrridos istados e su de 15 prus populados de sos 50 chi cumponent sa federatzione. Est fintzas unu de sos bator istados chi in unu solu matessi puntu geogràficu faghent impare làcana (sos àteros sunt Colorado, Utah, Nou Mèssicu).

Allàcanat a su Nord cun su Utah, in su Nord-Est peri unu angrone cun su Colorado, in s'Est cun su Nou Mèssicu, in s'Ovest cun sa Califòrnia e su Nevada, in su Sud cun sos istados federados messicanos de Sonora e Bàscia Califòrnia. Non tenet bessida a s'ocèanu.

Una parte de bator de su territòriu de s'istadu est fata a riserva indiana.

Clima[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

Su clima de s'Arizona est desèrticu in sa parte meridionale, cun istades meda caentes e ierros friscos. In sa parte setentrionale s'agatant padentes de opinu e pixi.

In sas partes de montes, comente sos de San Francisco, is temperaduras istias sunt meda prus bàscias e in ierru sas niadas podent èssere abundantes.

Istòria[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

S'Arizona fiat s'istadu de 48 a intrare in s'Unione, su 14 friàrgiu 1912. Fiat fintzas s'ùrtimu istadu contiguosu a b'intrare.

In antis at fatu parte de su territòriu de Arta Califòrnia, in sa chi tando fiat Noa Ispagna, tzerriada a pustis Mèssicu cun s'indipendèntzia. Fiat a coa tzedidu a sos Istados Unidos de Amèrica a s'acabu de sa Gherra Messicanu-Americana chi su Mèssicu aiat pèrdidu. Sa parte prus meridionale de s'istadu fiat comporada in su 1853 cun s'Achistu de Gasden.

Àteros progetos[modìfica | modìfica su còdighe de orìgine]

Flag of the U.S..svg Istados Unidos de Amèrica Flag of the U.S..svg
Istados federados Flag of Alabama.svg Alabama - Flag of Alaska.svg Alaska - Flag of Arizona.svg Arizona - Flag of Arkansas.svg Arkansas - Flag of California.svg Califòrnia - Flag of North Carolina.svg Carolina de Nord - Flag of South Carolina.svg Carolina de Sud - Flag of Colorado.svg Colorado - Flag of Connecticut.svg Connecticut - Flag of North Dakota.svg Dakota de Nord - Flag of South Dakota.svgDakota de Sud - Flag of Delaware.svg Delaware - Flag of Florida.svg Flòrida - Flag of Georgia (U.S. state).svg Geòrgia - Flag of Hawaii.svg Hawaii - Flag of Idaho.svg Idaho - Flag of Illinois.svg Illinois - Flag of Indiana.svg Indiana - Flag of Iowa.svg Iowa - Flag of Kansas.svg Kansas - Flag of Kentucky.svg Kentucky - Flag of Louisiana.svg Louisiana - Flag of Maine.svgMaine - Flag of Maryland.svg Maryland - Flag of Massachusetts.svg Massachusetts - Flag of Michigan.svg Michigan - Flag of Minnesota.svg Minnesota - Flag of Mississippi.svg Mississippi- Flag of Missouri.svg Missouri - Flag of Montana.svg Montana - Flag of Nebraska.svg Nebraska - Flag of Nevada.svg Nevada - Flag of New Hampshire.svg New Hampshire- Flag of New Jersey.svg New Jersey - Flag of New York.svg New York - Flag of New Mexico.svg Nou Mèssicu - Flag of Ohio.svg Ohio - Flag of Oklahoma.svg Oklahoma - Flag of Oregon.svg Oregon - Flag of Pennsylvania.svg Pennsylvania - Flag of Rhode Island.svg Rhode Island - Flag of Tennessee.svg Tennessee - Flag of Texas.svg Texas - Flag of Utah.svg Utah - Flag of Vermont.svg Vermont - Flag of Virginia.svg Virgìnia - Flag of West Virginia.svg Virgìnia Otzidentale - Flag of Washington.svg Washington - Flag of Wisconsin.svg Wisconsin - Flag of Wyoming.svg Wyoming
Distretu federale Flag of the District of Columbia.svg Washington (Distretu de Colùmbia)
Àreas insulares Flag of Guam.svg Guam - Ìsulas Mariannas Setentrionales - Flag of the United States Virgin Islands.svg Ìsulas Vìrgines Americanas - Flag of Puerto Rico.svg Puerto Rico - Flag of American Samoa.svg Samoa Americanas
Ìsulas minores perifèricas Ìsula Baker - Ìsula Howland - Ìsula Jarvis - Atollu Johnston - Kingman Reef - Atollu de Midway - Ìsula Navassa - Flag of Palmyra Atoll (local).svg Atollu Palmyra - Flag of Wake Island.svg Ìsula de Wake