Illinois

Dae Wikipedia, s'entziclopedia lìbera.

Coordinatas: 40°N 89°W / 40°N 89°W40; -89

Flag of the Italian region Sardinia.svg
Articulu in LSC
Flag of the Italian region Sardinia.svg

S'Illinois, inditadu in ruju in sa mapa de sos Istados Unidos de Amèrica
Bandera de s'Illinois

S'Illinois (ˌɪlɨˈn�"ɪ/ il-i-noy) est un'istadu chi faghet parte de sos Istados Unidos de Amèrica. Est postu in sa regione de otzidente mèdiu. Sa capitale est Springfield, sa prus manna tzitade Chicago.

Tres presidentes de is Istados Unidos benint de s'Illinois: Abraham Lincoln, Ulysses S. Grant e Barack Obama. Ronald Reagan aiat sighidu carriera polìtica in Califòrnia, ma est istadu su solu presidente nàschidu e crèschidu in Illinois. S'Illinois tenet luminada de signaladore de s'andeju in chistiones sotziales, culturales e polìticas.

Is nomìngios sunt "Land of Lincoln" (Terra de Lincoln) e "Prairie State" (Istadu de sa Prateria). Est su de 5 prus mannos istados e su de 25 prus populados de sos 50 istados aunidos.

Geografia[modìfica | edit source]

Allàcanat in su norte cun su Wisconsin, in su norte-estu bessit in su lagu Michigan, in s'estu tenet làcana cun s'Indiana, in sud-est cun su Kentucky, in su sud-uestu e uestu cun su Missouri, in su norte-uestu cun s'Iowa.

Istòria[modìfica | edit source]

Mancari oe sa manna parte de sos bividores istent a giru de Chicago, in su norte, sa prima zona de s'Illinois chi est istada ocupada de europeos est sa de s'uestu e de sud fache a norte. Is primas cussòrgias de colonizadores, chi beniant mescamente de Kentucky, torrant a coa in is primos annos de su sèculu de 19. Fiat fatu istadu in su 1818. In is deghinas de annos chi fiant sighidos sa populatzione est crèschida meda gràtzias a s'arribu de emigrantes tedescos e isvedesos.

In su sèculu de 20, intre is duas gherras mundiales, s'istadu at connotu isvilupu de s'indùstria in su norte e est istadu tzentru mannu de manìgiu. Sa populatzione s'est fintzas arrichida de bividores de orìgine afro-americana.

Economia[modìfica | edit source]

S'Illinois tenet economia disvariada, ma est prus isvilupada in s'àmbitu de is trasportos. Su portu de Chicago, in su norte connetet s'istadu a àteros portos de importu chi bessent in sos lagos mannos, cun s'ocèanu Atlànticu peri su frùmene Santu Larentzu e peri su frùmene Illinois cun su Mississippi. S'aeroportu internatzionale de sa tzitade est unu de is prus trafigados de su mundu. In sa parte tzentrale e meridionale de s'istadu s'agatant tzitades industriales pitias, ma susetotus coltivos. Medas fintzas is risursas naturales, comente carbone, linnàmene, petròliu.

Àteros progetos[modìfica | edit source]

Flag of the USA.svg Istados Unidos de Amèrica Flag of the USA.svg
Istados federados Flag of Alabama.svg Alabama - Flag of Alaska.svg Alaska - Flag of Arizona.svg Arizona - Flag of Arkansas.svg Arkansas - Flag of California.svg Califòrnia - Flag of North Carolina.svg Carolina de Nord - Flag of South Carolina.svg Carolina de Sud - Flag of Colorado.svg Colorado - Flag of Connecticut.svg Connecticut - Flag of North Dakota.svg Dakota de Nord - Flag of South Dakota.svgDakota de Sud - Flag of Delaware.svg Delaware - Flag of Florida.svg Flòrida - Flag of Georgia (U.S. state).svg Geòrgia - Flag of Hawaii.svg Hawaii - Flag of Idaho.svg Idaho - Flag of Illinois.svg Illinois - Flag of Indiana.svg Indiana - Flag of Iowa.svg Iowa - Flag of Kansas.svg Kansas - Flag of Kentucky.svg Kentucky - Flag of Louisiana.svg Louisiana - Flag of Maine.svgMaine - Flag of Maryland.svg Maryland - Flag of Massachusetts.svg Massachusetts - Flag of Michigan.svg Michigan - Flag of Minnesota.svg Minnesota - Flag of Mississippi.svg Mississippi- Flag of Missouri.svg Missouri - Flag of Montana.svg Montana - Flag of Nebraska.svg Nebraska - Flag of Nevada.svg Nevada - Flag of New Hampshire.svg New Hampshire- Flag of New Jersey.svg New Jersey - Flag of New York.svg New York - Flag of New Mexico.svg Nou Mèssicu - Flag of Ohio.svg Ohio - Flag of Oklahoma.svg Oklahoma - Flag of Oregon.svg Oregon - Flag of Pennsylvania.svg Pennsylvania - Flag of Rhode Island.svg Rhode Island - Flag of Tennessee.svg Tennessee - Flag of Texas.svg Texas - Flag of Utah.svg Utah - Flag of Vermont.svg Vermont - Flag of Virginia.svg Virgìnia - Flag of West Virginia.svg Virgìnia Otzidentale - Flag of Washington.svg Washington - Flag of Wisconsin.svg Wisconsin - Flag of Wyoming.svg Wyoming
Distretu federale Flag of the District of Columbia.svg Washington (Distretu de Colùmbia)
Àreas insulares Flag of Guam.svg Guam - Ìsulas Mariannas Setentrionales - Flag of the United States Virgin Islands.svg Ìsulas Vìrgines Americanas - Flag of Puerto Rico.png Puerto Rico - Flag of American Samoa.svg Samoa Americanas
Ìsulas minores perifèricas Ìsula Baker - Ìsula Howland - Ìsula Jarvis - Atollu Johnston - Kingman Reef - Atollu de Midway - Ìsula Navassa - Flag of Palmyra Atoll (local).svg Atollu Palmyra - Flag of Wake Island.svg Ìsula de Wake